ՀՀ ԲՈՒՀԵՐՈՒՄ ՌՈՒՍԱՑ ԼԵԶՎԻ ՈՒՍՈՒՑՄԱՆ ԸՆԹԱՑՔՈՒՄ ԼԵԶՎԱԿԱՆ ՓՈԽԱԶԴԵՑՈՒԹՅԱՆ և ՀՆՉՅՈՒՆԱԲԱՆԱԿԱՆ ԼՍՈՂՈՒԹՅԱՆ ՁևԱՎՈՐՄԱՆ ՈՐՈՇ ԽՆԴԻՐՆԵՐ

##article.authors##

  • Մուշեղ Հովակիմյան ASPU

Հիմնաբառեր-:

interference, pronunciation, sound interference, phonemic hearing, speech hearing, analysis, perception, articulation, phonemic processes, articulatory motor skills, articulatory gymnastics, phonological facts, phonetic phenomena, comparative analysis

Վերացական

Սույն հոդվածում քննարկվում են հայ ուսանողներին ռուսերեն արտասանության ուսուցման ժամանակ ռուսաց և հայոց լեզուների լեզվական փոխազդեցության գործընթացի հետ կապված խնդիրները, որոնք հանգեցնում են հնչյունների փոխազ­դեցության առաջացմանը, ռուսերենը որպես օտար լեզու դասավանդելու խնդրին ՝ լսողա-արտասանական հմտությունների ձևավորմանը և զարգացմանը վերա­բերող որոշ հարցեր, մասնավորապես՝ չափահաս հայ ուսանողների հնչյու­նաբանական լսողության զարգացման խնդիրները, ռուսաց լեզվի ուսուցման ընթաց­քում հնչյունաբանական գործընթացների վրա մայրենի լեզվի ազդեցու­թյունը, նկարագրված են հնչյունաբանական և խոսքի լսողության ձևավորման հոգե­ֆիզիոլոգիական մեխանիզմները և դրա բաղադրիչները: Հոդվածում կատար­վել է հայերենի և ռուսերենի որոշ արդիական և բարդ հնչյունաբանական երևույթ­ների համեմատական-համադրական փոքր վերլուծություն: Ուսումնասիրության հիման վրա հեղինակը առաջարկում է ռուսերեն արտասանության և ուսումնական գործընթացի որակը բարելավելու համար դասավանդման որոշ մեթոդներ, որոնք ուղղված են ուսանողների կողմից լեզվական նյութի գիտակցված յուրացման և ձայնային միջամտության վերացմանը:

Հղումներ

Ayrapetyan N.L. Metodicheskiye osnovy intensivnogo obucheniya russkoy orfografii na nachal'nom etape v Tsentre dovuzovskogo obrazovaniya (TSDO). Avtoreferat dissertatsii … kandidata pedagogicheskikh nauk. Yerevan, 2013.

Bernshteyn S.I. Voprosy obucheniya proiznosheniyu(primenitel'no k prepodavaniyu russkogo yazyka inostrantsam): Voprosy fonetiki i obucheniye proiznosheniyu / Pod red. A.A.Leont'yeva i N.I.Samuylovoy. M.: Izd-vo Mosk. Un-ta, 1975. – 206 s.

Vaynraykh U. YAzykovyye kontakty: sostoyaniye i problemy issledovaniya. – Kiyev, 1979. – 263 s.

Verbitskaya L.A. Teoreticheskiye problemy interferentsii pri obuchenii russkomu yazyku. Sistema i norma // Natsional'noye i internatsional'noye v razvitii yazykov: Sb. nauch. tr. - Ivanovo: IGU, 1984. S. 22-27.

Vinogradov V. A. Interferentsiya // Lingvisticheskiy entsiklopedicheskiy slovar'. M., 1990. S. 197.

Vygotskiy L. S. Myshleniye i rech'.– Moskva : Labirint, 2009 – 352 s. // URL: http://bim-bad.ru›docs/vygotsky_myshlenije_i_rech.pdf

Garibyan A.S., Garibyan Dzh.A. Kratkiy kurs armyanskogo yazyka. Posobiye dlya samostoyatel'nogo izucheniya. Izd. 5-ye. – Yerevan, 1980. – 219 s.

Dzhaparidze Z.N. Pertseptivnaya fonetika. Tbilisi: Metsniyereba, 1985. 117 s.

Zinder L.R. Obshchaya fonetika. M.: «Vysshaya shkola», 1979. – 312 s.

Karlinskiy A.Ye. Tipologiya rechevoy interferentsii // Zarubezhnoye yazykoznaniye i literatura. Vyp.2. – Alma-Ata, 1972. S. 9-16.

Lalayeva, R.I., Loginova Ye.A., Titova T.A. Teoriya rechevoy deyatel'nosti. Khrestomatiya. – SPb.: Izd. RGPU im. A.I. Gertsena, 2000. – 413 s.

Logopediya: Uchebnik dlya stud. defektol. fak. ped. vyssh. ucheb. zavedeniy / Pod red. L.S. Volkovoy. — 5-ye izd., pererab. i dop. — M.: VLADOS, 2004. — 704 s.

Luriya A.R. Vysshiye korkovyye funktsii cheloveka i ikh narusheniya pri lokal'nykh porazheniyakh mozga // URL: https://vk.com/wall-71630588_10257

Lyubimova N.A. Foneticheskiy aspekt obshcheniya na nerodnom yazyke (v usloviyakh finsko–russkogo dvuyazychiya) – L.: Izd-vo LGU, 1988. – 194 s.

Mirolyubov A.A. i dr. Obshchaya metodika obucheniya inostrannym yazykam v sredney shkole. M.: Prosveshcheniye, 1967. – 504 s.

Momunbayeva M.I. Vospriyatiye i vosproizvedeniye soglasnykh nerodnogo yazyka v usloviyakh dvuyazychiya (eksperimental'no–foneticheskoye issledovaniye na materiale kirgizskogo, russkogo i frantsuzskogo yazykov): Dissertatsiya … kandidata filol. nauk. – L., 1984. – S. 5-14 // URL: search.rsl.ru›ru/record/01003428135

Paramonova L.G. Logopediya dlya vsekh. – M.: AST, SPb.: Del'ta, 1997. – 464 s.

Sorokina Ye.V. Razvitiye rechevogo slukha studentov-inostrantsev pri obuchenii ikh russkomu yazyku // Vestnik RUDN. Voprosy obrazovaniya: yazyki i spetsial'nost'. 2005, № 1 // URL: https://cyberleninka.ru/article/n/razvitie-rechevogo-sluha-studentov-inostrantsev-pri-obuchenii-ih-russkomu-yazyku

Spirova L.F. Osobennosti rechevogo razvitiya uchashchikhsya s tyazhelymi narusheniyami rechi // URL: http://www.twirpx.com/file/508143/

Timofeyeva O.P. Psikhofiziologiya. SPb.: UMK, 2010. – 129 s.

Filicheva T.B., Cheveleva N.A., Chirkina G.V. Osnovy logopedii. – M.: «Prosveshcheniye», 1989. – 223 s.

Xachikyan A.Ya. Sopostavitel'nyy analiz vokalicheskikh i aktsentologicheskikh sistem russkogo i armyanskogo yazykov. Avtoreferat dissertatsii … doktora filol. nauk. – Yerevan, 2005. – 64 s.

Chuprov L.F. Terminologicheskiy slovar' po lpgopedii i neyropsikhologii (uchebno-metodicheskoye posobiye). El. nauchnyy zhurnal. M., 2012 // URL: https://vk.com/wall-163908593_1111

Shvachkin N. Kh. Razvitiye foneticheskogo vospriyatiya rechi v rannem vozraste. – M. : Akademiya, 2004. – 113 s.

El'konin D.B. Psikhologiya razvitiya. Ucheb. pos. dlya stud. vuzov. M.: Akademiya, 2001. – 144 s.

https://yusupovs.com/articles/rehab/artikulyatsionnaya-gimnastika/

https://www.defectologiya.pro/zhurnal/postanovka_zvuka_shh,_artikulyacziya_zvuka_shh

##submission.downloads##

Հրապարակված

2023-11-30