ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆ ԸՆԹԵՐՑԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ՝ ՈՐՊԵՍ ՀԱՆՐԱՄՇԱԿՈՒԹԱՅԻՆ ԿԱՐՈՂՈՒՆԱԿՈՒԹՅԱՆ ՁԵՎԱՎՈՐՄԱՆ ՄԻՋՈՑ
Հիմնաբառեր-:
վերլուծական ընթերցանություն, հանրամշակութային կարողունակություն, կարողունակահեն ուսումնառություն, քննական/քննադատական մտածողություն, ճանաչողական զարգացում, երկլեզվությունՎերացական
Հոդվածում փորձ է արվում նորովի ներկայացնել գրական տեքստի օգտագործումը կրթական ոլորտում։ Ընդունելով գրականության դերը անձի ձևավորման գործում՝ հեղինակը հարց է բարձրացնում՝ ինչպես այն պետք է ներդրվի կրթության ոլորտ, մասնավորապես՝ օտար լեզուների, ավելի հստակ՝ ռուսերենի որպես օտար լեզվի դասավանդման գործում։ 21-րդ դարում կրթության հանդեպ վերաբերմունքն ածանցյալ է նրանից՝ թե որքանով արդյունավետ է այն ձևավորում այժմ և ապագայում իրական կյանքում պահանջարկված կարողունակությունները։ Ըստ հեղինակի, օտար լեզուների ուսումնառության կարողունակահեն բնույթը ապահովելու համար հարկավոր է կատարել ուսումնառության շրջանակներում թիրախավորվող կարողունակությունների փոփոխություն՝ լեզվամշակութային կարողունակությունը փոխարինել հանրային կարողունակությունով։ Այդ կերպ հնարավոր կլինի մեկտեղել ոչառաջին լեզուների ուսումնառության ողջ կրթական ներուժը, և վերլուծական ընթերցանությունն իրավասու է լուծել այդ խնդիրը։ Հեղինակի դիտարկմամբ՝ «Այբ» դպրոցում կարողունակահեն կրթությունը ներդրվել է «Իմա և արա» կարգախոսով, և այդ տեղի էր ունեցել նույնիսկ ավելի վաղ, քան ՀՀ հանրակրթության մեջ գործառության մեջ ներդրվեց այդ նույն սկզբունքով առաջանորդվող նոր չափորոշիչը։ Այդ ուղենիշով սկիզբ դրվեց նաև հանրամշակութային կարողունակության զարգացման ճանապարհը։ Հատուկ նշվում է, որ երկար պատնություն ունի նաև վերլուծական ընթերցանության՝ որպես հանրամշակութային կարողունակության զարգացման կիրառումն, ընդ որում անգամ 7-րդ դասարանից։ Հոդվածն ամփոփվում է եզրակացությամբ առ այն, որ մտածված ընթերցանությունը ձևավորում է հանրամշակութային կարողունակությունը՝ դրանով իսկ անելով իր ներդրումը այն փորձի համար, որն իրական կյանքում կունենա իր ցկյանս կիրառումը։
Հղումներ
Hayastani Hanrapetut’yan krt’ut’yan barelavman tsragri otar lezuner usumnakan bnagavarri hanrakrt’ut’yan arrarkayakan ch’ap’voroshich’neri yev tsragreri mshakman hayets’akargayin druyt’nery. URL: https://escs.am/files/files/2020-07-17/ef22c151d0a082d22b6ebeb44f5668ee.pdf (data obraŝeniâ: 20.05.2025)
Literaturovedcheskiye stat'i po alfavitu. URL: http://litena.ru/literaturovedenie/item/f00/s00/e0000096/index.shtml (data obrashcheniya: 20.05.2025)
Markosyan G.V. Predmetnoye soderzhaniye professional'nogo obra¬zova¬niya pedagogov-filologov yazyk, kul'tura i professio-nal'¬naya kommunikatsiya v sovremennom obshchestve Materialy IX Mezh¬du¬na¬rod¬noy nauchnoy konferentsii. Tambov 2020, 82-83 ss.
Orlova N. Osnovy teorii literatury: konspekty lektsiy dlya studen¬tov i lyuboznatel'nykh chitateley, 2023. URL: Lektsiya 3. Funktsii khudozhestvennoy literatury — Osnovy teorii literatury: konspekty lektsiy dlya studentov i lyuboznatel'nykh chitateley — Natal'ya Orlova (data obrashcheniya: 20.05.2025)
Pol R.U. Kriticheskoye myshleniye: chto, pochemu i kak. Paul, Richard W. Critical Thinking: What Every Person Needs to Survive in a Rapidly Changing World.Rohnert Park, CA: Center for Critical Thinking and Moral Critique, Sonoma State Univ., 1990, Ch.4. pp.45-56 URL. https://evolkov.net/critic.think/Paul.R/Paul.R.Critical.thinking.04.html#gsc.tab=0 (data obrashcheniya: 20.05.2025)
Savkina I.A. Vospitatel'naya funktsiya literatury, 2023. URL. vospitatel'naya funktsiya literatury | Metodicheskaya razrabotka po literature (8 klass): | Obrazovatel'naya sotsial'naya set' (data obrashcheniya: 20.05.2025)
Slovar' literaturovedcheskikh terminov. Red. S 48 sost.: L. I. Timofeyev i S. V. Turayev. M., 'Prosveshcheniye', 1974. 509 s.
Terminologicheskiy slovar'-tezaurus po literaturovedeniyu. Ot allegorii do yamba. — M.: Flinta, Nauka. N. YU. Rusova. 2004.
Terminologicheskiy slovar'-tezaurus po literaturovedeniyu. URL. vospitatel'naya rol' khudozhestvennoy literatury | eto... Chto takoye vospitatel'naya rol' khudozhestvennoy literatury? (data obrashcheniya: 20.05.2025)
Formula POPS: uchimsya dokazyvat' svoyu zhiznennuyu pozitsiyu. URL. https://pedsovet.su/publ/205-1-0-5764 (data obrashcheniya: 20.05.2025)
Funktsiya literatury kak iskusstva. Orenburgskiy Gosudarstven¬nyy Pedagogicheskiy Universitet, 2015. URL. https://studfile.net/preview/4083366/ (data obrashcheniya: 20.05.2025)
Yakupova G.Kh. Rol' khudozhestvennoy literatury v vospitanii studentov. // Problemy sovremennoy nauki i obrazovaniya, 2017. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/rol-hudozhestvennoy-literatury-v-vospitanii-studentov (data obrashcheniya: 20.05.2025)
Levine, E. & Patrick, S. (2019). What is competency-based education? An updated definition. Vienna, VA: Aurora Institute․ URL. https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED604019.pdf (data obrashcheniya: 20.05.2025)
Markosyan G. Language and Linguistic Education: Versus or Along? // International Symposium on Language and Communication: Research Trends and Challenger (ISLC) 10th-13th June 2012 pp. 1807 – 18.
Elder L. Richard W. Paul: biographical information. // The Foundation of Critical Thinking, 2010. URL. http://www.criticalthinking.org/ABOUT/Fellow_Richard_Paul.cfm (data obrashcheniya: 20.05.2025)
Rucker H. Commentary Article - (2023)Volume 10, Issue 10 Bilingual Education's Role in Enhancing Critical Thinking Skills. // Commentary Article - (2023) Volume 10, Issue 10. URL. https://www.longdom.org/open-access/bilingual-educations-role-in-enhancing-critical-thinking-skills-104524.html (data obrashcheniya: 20.05.2025)
van Ek J. A.&Trim J.L. M. Sociocultural competence. In book: Vantage. — Cambridge University Press: 2000 Published online by Cambridge University Press: 28 January 2010, pp. 95 – 105. URL. https://www.cambridge.org/core/books/abs/vantage/sociocultural-competence/E3DF037B2CE74CFF0371F305C51D57BD (data obrashcheniya: 20.05.2025)
Woods D․, Macfarlane R․ & McBeath D. The Nine Pillars of Great School. // Hodder Education, 2018, pp.144
##submission.downloads##
Հրապարակված
Թողարկում
Բաժին
Արտոնագհր
Copyright (c) 2026 Gayane Markosyan
Այս աշխատանքն արտոնագրված է որպես a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
